Giới thiệu FlowSaga

Vì sao tôi làm ra FlowSaga

Lần đầu dùng tiện ích Flow của người khác, tôi nhìn chằm chằm vào nó suốt mười phút. Tôi không hiểu. Không phải vì nó xấu. Tôi thật sự không biết nó đang làm gì: tên các nút tôi đọc không hiểu, thứ tự chẳng có lý, và khi nhấp vào thứ gì đó, tôi không biết chuyện gì vừa xảy ra.

Tôi nghiến răng làm thử một lượt tới cùng. Chẳng giải quyết được vấn đề nào. Tôi biết mình muốn gì. Hình ảnh ở ngay trong đầu tôi. Chỉ là tôi không đưa nó ra được.

Tôi ngồi trước màn hình, nỗi bực bội dâng lên trong ngực. Không phải giận công cụ — mà giận chính mình. Tôi bắt đầu với hy vọng công cụ sẽ giúp mình giỏi hơn. Kết thúc thì chỉ thấy mình ngốc.

Về sau, tôi nghĩ thông một điều. Đó không phải lỗi của tôi.

Trước khi giỏi một việc gì, có một cánh cửa. Bạn phải đọc hiểu được nó, và muốn dùng nó, thì việc luyện tập mới có thể bắt đầu.

Cửa đặt quá cao thì tài năng đến đâu cũng vô ích. Bạn vẫn đứng ngoài. Tiếng Anh của tôi kém. Tiện ích đó chỉ có tiếng Anh, không phải ngôn ngữ của tôi, mà giao diện lại phức tạp; tôi không đọc nổi. Nên tôi quyết định tự làm. Làm một cái tôi đọc được, và bạn cũng đọc được. Tôi làm ra FlowSaga vì ngày hôm đó.

Cái tên đến từ đâu: Sága, nữ thần kể chuyện

Trong thần thoại Bắc Âu có một nơi gọi là Sökkvabekkr — “dòng suối chìm”. Những con sóng mát lạnh chảy qua đó, không bao giờ ngừng. Odin đến đó mỗi ngày.

Một người phụ nữ đợi ông. Hai chiếc chén vàng. Họ uống. Họ trò chuyện. Ngày nào cũng vậy. Họ đã nói gì? Không ai ghi lại.

Rất lâu sau, có người viết các vị thần Bắc Âu vào một cuốn sách. Trong đó có danh sách các nữ thần — mười sáu vị. Đầu tiên là vợ của Odin. Thứ hai là bà: Sága. Về bà, cuốn sách chỉ giữ lại đúng một câu: bà sống ở Sökkvabekkr, và đó là một nơi rộng lớn.

Tên bà nghĩa là gì, giới học giả vẫn còn tranh cãi. Một phe nói là nhìn thấy. Phe kia nói — câu chuyện. Bà nói mỗi ngày. Không một câu nào còn lại.

Một ý tưởng chưa bao giờ được làm ra, chưa bao giờ được ghi lại, thì cũng như chưa từng có.

Saga trong tiếng Bắc Âu cổ nghĩa là “câu chuyện”. Flow là Google Flow nơi bạn làm video — và cũng là dòng suối nơi Sága sống. Biểu tượng của chúng tôi là một con thuyền dài như trong thần thoại: giương buồm lên là có gió thuận; khi không cần, nó gấp lại như một mảnh vải bỏ vào túi. Chữ S trên cánh buồm chính là Saga.

Một trăm mười ba con bê

Ba giờ chiều mà trời đã tối đen. Đây là Iceland, một nghìn năm trước. Không vua. Không triều đình. Không thành phố. Chỉ có một đống lửa và những người ngồi quanh. Có người bắt đầu kể: một mối thù gia tộc, một vụ kiện, một án mạng.

Ở thế kỷ ấy, kể xong là mất. Mùa đông năm sau kể lại thì chi tiết đã sai lệch; qua một thế hệ, người kể chuyện qua đời và câu chuyện cũng bị chôn theo.

Người Iceland không chịu. Họ quyết định viết lại. Nhưng không có giấy. Muốn viết thì phải giết một con bê: lột da, cạo mỏng, phơi khô. Một tấm da gấp đôi chỉ được hai tờ. Bản chép tay lớn nhất của Iceland thời trung cổ, Flateyjarbók: hai trăm hai mươi lăm tờ — một trăm mười ba con bê.

Và trên hòn đảo này, một con bò sữa không phải là của cải. Nó là chuyện con bạn có qua được mùa đông hay không. Ở những nơi khác của châu Âu, cùng những thế kỷ ấy, chữ viết đắt đỏ như thế được dành cho tiếng Latinh: cho Kinh Thánh, các thánh và gia phả hoàng gia. Người Iceland dùng nó cho lời ăn tiếng nói của chính họ, con người của họ, câu chuyện của họ.

Không phải để có một câu chuyện. Mà để thật sự làm cho nó tồn tại.

Đừng chém

Thế kỷ mười ba. Một người Iceland tên Snorri Sturluson nhận ra một điều đáng sợ: các nhà thơ trẻ không còn đọc được những bài thơ cổ. Một nghề được truyền qua nhiều thế kỷ sắp đứt gãy ngay trong tay thế hệ của ông.

Ông có thể chỉ thở dài. Phần lớn mọi người đều thế. Ông thì không. Ông ngồi xuống và viết một cuốn sách. Không phải thơ. Mà là một cuốn hướng dẫn: từ này nghĩa là gì, hình ảnh này từ đâu ra, dùng nó thế nào. Dành cho những người vẫn muốn viết nhưng không đọc hiểu được nữa.

Thứ ông dựng nên là một cánh cửa. Và ông hạ thấp nó xuống.

Năm 1241. Ngày 23 tháng 9. Ban đêm. Có người xông vào nhà ông. Lời cuối cùng của ông chỉ có ba chữ: Eigi skal höggva. Đừng chém.

Ông không qua khỏi. Cuốn sách thì còn. Gần như mọi điều thế giới biết về thần thoại Bắc Âu đều đến từ cuốn sách ấy. Kể cả danh sách các nữ thần. Kể cả dòng duy nhất về Sága.

FlowSaga làm gì

Giờ đến lượt bạn. Làm một câu chuyện không còn tốn một con bê nữa. Gõ vài dòng là có hình ảnh chuyển động.

Nhưng phần khó chưa bao giờ là gõ chữ. Mà là có một ý tưởng hay nhưng không cách nào làm rõ, không cách nào bước tiếp. Và khi cuối cùng làm ra video, bạn mở thư mục Tải xuống thì tên tệp toàn ký tự loằng ngoằng — chẳng biết cái nào là cái nào.

FlowSaga hạ thấp cánh cửa, rồi lo luôn việc đóng thành sách.

Cánh cửa cao nhất là ngôn ngữ. Không phải giao diện khó dùng. Mà là công cụ ấy đơn giản không có lời của bạn. FlowSaga có 91 ngôn ngữ giao diện. Một nghìn năm trước, châu Âu dành chữ viết cho tiếng Latinh; người Iceland dùng chính thứ tiếng họ nói hằng ngày để viết câu chuyện của mình. Chúng tôi đứng về phía người Iceland.

Cánh cửa thứ hai là thời gian. Ba mươi giây — đó là tiêu chuẩn tôi đặt ra: mở nó lên, trong ba mươi giây bạn phải biết bắt đầu thế nào. Rồi hàng chục ý tưởng cùng lúc, làm lần lượt từng cái, mỗi cái được lưu ngay ngắn với tiêu đề bạn đặt, vào thư mục bạn chọn. Thư mục ấy dần trở thành cuốn sách của riêng bạn.